MEVZUAT

İş Sağlığı Ve Güvenliği Kanunu’nun Getirdikleri

Türkiye yeni İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu için hazır. Özel sektör kamu
birimleri dahil tüm çalışanları kapsama altına alan kanun getirdikleri… devamı
KANUN NELER GETİRİYOR?
İş sağlığı ve güvenliği kanunu ile herkes sağlık ve güvenle çalışacak.
Kamu ve özel sektörde çalışan herkes kanundan yararlanabilmektedir. Kişinin
bulunduğu işyerindeki çalışan sayısı ve işyeri türü kanundan yararlanmasına engel
olmayacaktır. Kanun aynı zamanda çırak ve stajyerler için de geçerlidir. Her çalışan,
iş Sağlığı ve güvenliği ile ilgili uygulamalardan faydalanacak ve bütün işyerlerinde
sağlıklı ve güvenli çalışma ortamları oluşturulacaktır.
İş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için yeni bir sistem uygulanacak.
İş sağlığı ve güvenliğinin işyerlerinde benimsenmesi, yönetilip uygulamaya konulması
ve sürekli gözden geçirilmesiyle sağlanacak bir sistem oluşturulmuştur. En iyi koşullar
hedeflenerek, işyerlerinin mevcut durumunun iyileştirilmesi ve devamlılığının
sağlanması amaçlanmaktadır. Bu sistemin işleyişinde işverenin ciddi sorumlulukları
vardır.
Her işyerinde İş Sağlığı ve Güvenliği profesyonelleri görevlendirilecek.
İş sağlığı ve güvenliği konularında işverene en büyük desteği İSG profesyonelleri
sağlayacaktır. İş sağlığı ve güvenliği profesyonelleri, özel eğitim görmüş, mesleki
yeterlilikleri güvence altına alınmış, iş sağlığı ve güvenliği alanında yetkinleşmiş
kişilerdir. Özel sektörde olduğu gibi kamu kurum ve kuruluşlarında da iş güvenliği
uzmanı, işyeri hekimi ve diğer sağlık personeli görevlendirme zorunluluğu getirilmiştir.
İşverene iş sağlığı ve güvenliği hizmeti için alternatif çözümler sunuluyor.
İş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin işyeri bünyesindeki İSG profesyoneli tarafından
sağlanması gerekmektedir. Ancak işyerinde İSG eğitimi alarak bu görevi üstlenecek
uygun vasıflara sahip bir personel bulunmaması halinde bu hizmet ortak sağlık ve
güvenlik birimlerinden sağlanarak da yerine getirilebilecektir.
İş güvenliği uzmanı ve işyeri hekiminin tam süreli görevlendirilmesi gereken
işyerlerinde, işveren, ‘İşyeri Sağlık ve Güvenlik Birimi’ kurmakla yükümlüdür. Gerekli
şartları taşıması durumunda, işverenin kendisi de iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin
bir kısmını üstlenebilecektir.
İSG profesyonelleri büyük bir sorumluluk üstleniyor.
İş güvenliği uzmanları ve işyeri hekimlerinin temel görevi, işyerindeki tehlikeleri ve bu
tehlikelerden doğabilecek riskleri ortaya çıkartarak, alınması gereken tedbirleri
belirlemektir. İş sağlığı ve güvenliği hizmeti sunan kuruluşlar ve İSG profesyonelleri,
işverenlere karşı sorumludur. Bu sorumluluktan dolayı İSG profesyonelleri, iş sağlığı
ve güvenliği ile ilgili hususları işverene iletmek ve işverence uyulmayan hayati tehlike
arz eden riskleri Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na bildirmek ile yükümlüdür.
Risk değerlendirmesinin yapılmaması işi durdurma sebebi oluyor.
Genç, yaşlı, engelli, gebe, emziren çalışanlar ve kadın çalışanlar gibi öncelikli grupta
yer alan çalışanların durumunun risk değerlendirmesinde özellikle dikkate alınması
sağlanmış ve alınan önlemlerin çalışanlara uygun olma zorunluluğu getirilmiştir.
Buradan yola çıkarak, çok tehlikeli sınıfta yer alan maden, metal, yapı işleri ve
tehlikeli kimyasallarla çalışılan sektörler veya büyük endüstriyel kazaların olabileceği
işyerlerinde risk değerlendirmesi yapılmaması işi durdurma sebebi sayılacaktır.
Bakanlık, küçük işletmelere destek oluyor.
Kamu kurumları hariç 10’dan az çalışanı olan ve tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinin,
ekonomik sürdürülebilirliklerinin sağlanması amacıyla, İş sağlığı ve güvenliği
hizmetlerinin yerine getirilmesinde, Bakanlık maddi destekte bulunacaktır.
Çalışanlar sağlık gözetiminden geçmeden işe başlayamıyor.
Çalışanlar için riskli durumların belirlenebilmesi, hassasiyetlerin saptanması ve
alınacak önlemlerin bu doğrultuda oluşturulabilmesi için tüm çalışanların sağlık
gözetimine tabi tutulmaları gerekmektedir. Bu yükümlülüğün maliyeti işveren
tarafından karşılanacaktır. Tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde
çalışacak olanlar ise yapacakları işe uygun olduklarını belirten sağlık raporu olmadan
işe başlatılamayacaklardır.
İş kazası ve meslek hastalıklarının kayıtları etkin ve güncel oluyor.
İşverenler, tüm iş kazaları ve meslek hastalıklarının kaydını tutmak, gerekli
incelemeleri yaparak rapor hazırlamak ve son dakika önlenmiş olayların dahi
değerlendirmesini yapmak ile yükümlüdür. Böylece yaşanan olumsuz deneyimlerin
tekrarlanmaması ve oluşabilecek zararların önüne geçilmesi sağlanacaktır.
İşyeri hekimi ve sağlık görevlileri tarafından meslek hastalığı ön tanısı konulan
vakalar, yetkili sağlık birimlerine sevk edileceklerdir. İş kazası ve meslek hastalıkları
artık sadece sosyal güvenlik kurumuna bildirilecektir. Yetkili sağlık birimleri ise iş
kazaları ve teşhis koydukları meslek hastalıklarını 10 gün içinde sosyal güvenlik
kurumuna bildireceklerdir.
Tüm işyerleri acil durumlara karşı hazırlanıyor.
İlkyardım, yangınla mücadele, kişilerin tahliyesi, ciddi ve yakın tehlikeyle
karşılaşılması gibi durumlar için önceden planlama ve hazırlık yapılması işyerlerinin
yükümlülükleri arasındadır.
Bu yükümlülükle birlikte, hayati ve özel tehlike bulunan yerlere yeterli bilgi ve talimatı
olmayan çalışanların girmemesi için de gerekli tedbirlerin alınması sağlanmış ve
oluşabilecek kayıpların önüne geçilmiştir.
İş sağlığı ve güvenliği, çalışanların katkı ve katılımıyla sağlanıyor.
İş sağlığı ve güvenliği için yapılacak faaliyetlere çalışanların aktif katılımının
sağlanması en önemli konular arasındadır. Çalışanların olası tehlikelerin belirlenmesi
ve risk değerlendirmesi çalışmalarında yer almaları ve alınacak önlemlerle ilgili öneri
geliştirmeleri sağlanarak, işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliği şartlarının iyileştirilmesi
amaçlanmıştır.
Çalışanlar, iş sağlığı ve güvenliği için bilgi ve eğitim ile donanıyor.
İşveren, tüm çalışanlarını iş sağlığı ve güvenliği konusunda bilgilendirmekle
yükümlüdür. İş ya da işyeri değişikliği, uzun süreli izin, kullanılan donanım ya da
malzemelerin değişikliği ardından, yeni çalışma koşullarına yönelik olarak çalışan
eğitim alacak ve düzenli aralıklarla bu eğitimler tekrarlanacaktır. Aynı zamanda tüm
çalışanlar, işyerinde karşılaşabilecekleri her durum hakkında olduğu gibi, hak ve
sorumlulukları ile ilgili de bilgilendirilecektir.
Çalışanlar için bir başka zorunlu eğitim ise mesleki eğitim olarak belirlenmiştir.
Tehlikeli ve çok tehlikeli işyerlerinde çalışacak olanların, yapacağı işle ilgili mesleki
eğitim aldığını belgelemeleri şart olmuştur. Böylece iş sağlığı ve güvenliği, mesleki
eğitimle de desteklenmiştir.
Eğitim maliyetlerinin çalışana yansıtılmaması ve eğitim süresinin iş süresinden
sayılması sağlanmıştır.
Çalışanlara, çalışmaktan kaçınma hakkı doğuyor.
Çalışanların; verilen talimatlara uymak, kişisel koruyucu donanımları doğru kullanmak
ve işbirliği yapmak gibi, iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili yükümlülükleri düzenlenmiştir.
Ciddi ve yakın tehlikeyle karşı karşıya kalma ve talep edilmesine rağmen gerekli
tedbirlerin alınmaması durumunda çalışanlar, çalışmaktan kaçınma hakkına sahip
olmuşlardır. Çalışanın, gerekli tedbirler alınıncaya kadar çalışmadığı dönemin ücretini
alması ve gerek kanunlardan gerek ise iş sözleşmelerinden doğan haklarının
kısıtlanmaması sağlanmıştır.
İş sağlığı ve güvenliği için bir çalışan temsilcisi görevlendiriliyor.
İşyerlerinde, iş sağlığı ve güvenliği için işverene önerilerde bulunacak, gerekli
tedbirlerin alınmasını istemek gibi konularda işyerindeki tüm çalışanlarla işveren
arasındaki iletişimi sağlayacak bir iş sağlığı ve güvenliği çalışan temsilcisi
görevlendirilecektir. Çalışan temsilcisi, çalışanlar arasında yapılacak seçimle veya
seçimle belirlenemediği durumda atama yoluyla belirlenecektir.

Ulusal İSG Konseyinin kuruluş esaslarıyla hareket başlıyor.
İş sağlığı ve güvenliği ile ilgili politika ve stratejilerin belirlenmesi için çalışacak kamu
ve sosyal taraflardan paydaşları bir araya getiren ve salt çoğunluk ile karar verilerek
tüm tarafların fikirlerinin yansıtılması sağlanan Ulusal İş Sağlığı ve Güvenliği
Konseyinin çalışma esasları kanuni dayanağa kavuşturulmuş ve konsey üyeleri
belirlenmiştir.
İşyerlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurulu oluşturuluyor.
İş sağlığı ve güvenliği kurulları; elli ve daha fazla çalışanın bulunduğu ve altı aydan
fazla devamlılığı olan işlerin yapıldığı tüm işyerlerinde oluşturulacaktır.
Asıl işveren ve alt işveren ilişkisinin bulunduğu işyerlerinde oluşturulacak kurul ile ilgili
düzenlemeler yapılmıştır. Bu düzenlemeye göre işveren, kurul tarafından alınan iş
sağlığı ve güvenliği mevzuatına uygun kararları uygulamakla yükümlüdür.
Aynı çalışma alanında birden fazla işverenin bulunması ve bu işverenlerce birden
fazla kurulun oluşturulması hâlinde, işverenler birbirlerinin çalışmalarını
etkileyebilecek kurul kararları hakkında diğer işverenleri bilgilendirmekle yükümlüdür.

Asıl İşveren Alt İşveren Açıklama
İş Sağlığı ve
Güvenliği Kurulu

Yükümlü Yükümlü
Ayrı ayrı kurul
oluşturulmuş ise, iş
birliği ve
koordinasyon asıl
işverence sağlanır.
Yükümlü Yükümlü Değil
Koordinasyonu
sağlamak üzere
kurula, alt işveren
vekâleten yetkili bir
temsilci atar.
Yükümlü Değil Yükümlü
Koordinasyonu
sağlamak üzere
kurula, asıl işveren
vekâleten yetkili bir
temsilci atar.
Yükümlü Değil (Toplam çalışan sayısının
elliden fazla olması durumunda)
Koordinasyonu asıl
işverence yapılmak
kaydıyla, asıl işveren
ve alt işveren
tarafından birlikte bir
kurul oluşturulur.

İşyerlerinin toplu halde bulunduğu yerlerde iş sağlığı ve güvenliği
koordinasyonu sağlanıyor.
Aynı işyerinde birden fazla işveren olması durumunda veya birden fazla işyerinin
bulunduğu iş merkezleri, iş hanları, sanayi bölgeleri gibi yerlerde işyerleri arasında
koordinasyon sağlanması zorunlu hale getirilmiştir. Bu zorunlulukla, her bir işyerinin
kendi sağlık ve güvenliğini sağlamasının yanında bu işyerlerinin birbirlerini
etkileyebilecek unsurlara sahip olma olasılığı göz önünde bulundurularak, bu
konularda ortaklaşa hareket etmelerine olanak tanınmıştır. Birden fazla işyerinin
bulunduğu yerlerde koordinasyon görevinin yönetim tarafından yerine getirilmesi
sağlanmış ve uygulamaya netlik kazandırılmıştır.
Kanunla uyumsuz davranışlara idari para cezası uygulanıyor.
Kanunun doğru ve etkin uygulanıp uygulanmadığının kontrolü için gerçekleştirilecek
olan teftişler, bu teftişlerde görev alacak kişiler ve işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliği
konularında yapılacak olan ölçüm, inceleme, araştırma faaliyetlerine ilişkin hususlar
düzenlenmiştir.
Bu faaliyetler sonucunda belirlenen, kanundaki hükümlere aykırı davrananlara
uygulanacak idari para cezaları da netlik kazanmış ve caydırıcı hale gelmiştir.
Hayati tehlike tespitinde işyerlerinde işin durdurulması sağlanıyor.
Hayati tehlike tespitinde işyerlerinin bu tehlike giderilinceye kadar, hayati tehlikenin
niteliği ve bu tehlikeden doğabilecek riskin etkileyebileceği alan ile çalışanlar dikkate
alınarak, işyerinin bir bölümünde veya tamamında işin durdurulması hükmü getirilmiş
ve böylece işyerinin tamamen kapatılmasıyla yaşanabilecek mağduriyetler
giderilmiştir. Çalışanların işin durdurulmasından dolayı işsiz kalması halinde ücretleri
korunarak mesleklerine uygun başka bir işe verilmesi veya ücretlerinin ödenmesi
işverenin yükümlülüğünde olacaktır.
Büyük endüstriyel kaza oluşabilecek işyerleri için işletme kurulmadan
tedbir alınıyor.
Büyük endüstriyel kaza oluşabilecek işyerlerine, işyerinin büyüklüğüne göre büyük
kaza önleme politika belgesi veya güvenlik raporunun işletmeye başlanmadan önce
hazırlanması yükümlülüğü getirilmiştir. Böylece muhtemel endüstriyel kazaların
engellenmesine yönelik önleyici çalışmaların yapılması ve kaza gerçekleştiğinde
meydana gelebilecek büyük ölçekli kayıplardan korunması sağlanmıştır.